ajor.net

TARİHÇESİ

Kadir Has Üniversitesi: Endüstri ve Düşüncelerin Gelişimi

Kadir Has Üniversitesi (KHU) 1997 yılında İstanbul�da kuruldu.
Bünyesinde Mühendislik, Fen-Edebiyat, İktisadi İdari Bilimler,
İletişim, Hukuk ve Güzel Sanatlar fakültelerini barındıran kurum,
Türkiye�de eğitim ve kültür alanlarında bir lider konumuna ulaşmak;
 araştırma ve bilimsel gelişme açısından uluslararası bir merkez olmak
hedeflerini taşımaktadır.

Tütün üreten fabrikadan bilim üreten bir üniversiteye

Tarihi Bizans surlarının ardında İstanbul�un en eski bölgesi yer
almaktadır. Bu surlar Kadir Has Üniversitesi�nin merkez kampüsünün yer
aldığı Cibali bölgesinin de etrafını çevreler. Kampüs Osmanlı
döneminden beri �Altın Boynuz� diye de anılan Haliç�e yalnızca birkaç
metre uzaklıktadır. Kampüsün bitişik semti Unkapanı bölgesinde Osmanlı
devrinde ticari hayatın kalbinde yer alan ve 19. yüzyıla kadar
kullanılan Zeugma yer alıyordu ve doğal olarak Zeugma etrafındaki
aktiviteler bölgeye hareket getiriyordu. Bu hareketlilikten Cibali de
nasibini alıyordu, Cibali�nin Haliç kıyılarındaki ambarlar ve depolar
bu bölgeye doğru gelişmiş olan ticari hayat hakkında fikir vermektedir.

Cibali�nin limanı olan Porto del Pozzo Haliç�e kıyasla daha küçüktü.
Eski zamanlarda deniz ve Haliç surları arasındaki mesafe 12-15 metre
kadardı ve sahil şeridinde de Haliç limanından yola çıkacak olan
mallarla dolu ambarlar ve tersaneler sıralıydı. Surlar içindeki
geçitler malların taşınmasında kolaylık sağlıyordu.
Cibali yaygın bir inanışa göre ismini 1453�te Fatih Sultan Mehmet�in
İstanbul�un fethi sırasında aldı. Bursalı bir asker olan Cebe Ali Bey,
sur duvarlarını yıkarak şehre girdi. Bunun ardından girdiği yere Ali
Bey dendi ve etrafındaki mahalleye de �Cibali� denmeye başladı.
Bölgenin sınırları batıda Küçük Mustafa Paşa, güneyde Zeyrek, doğuda
Unkapanı ve kuzeyde de Haliç�tir.

Fetihten sonra Cibali bölgesi gelişmeye başladı. Hepsi de meşhur birer
denizci olan kaptanlar Murat Reis, Mustafa Paşa ve Kemal Reis bölgede
kendilerine köşk yaptırdılar. Cibali�yi İstanbul�un kimliğiyle
birleştiren iki faktör vardır. Birincisi, biraz garip olmakla beraber
yangınlardır, çünkü bu bölgede sık sık yangın oluyordu; ikincisi de
semtle aynı ismi taşıyan tütün fabrikası ve tütün ambarıydı. Cibali
ticari bir merkez olduğu için ve gemi yapımında pek çok yanıcı madde
kullanıldığı için, belirtildiği gibi sık sık yangın oluyordu. Eğer,
rüzgar kuzeydoğudan eserse Haliç surlarının iç ve dış kısmındaki
yangınlar, özellikle o dönemde şehirde pek çok ahşap bina yer aldığı
için ciddi bir tehlike arz ediyordu,. Büyük yangın felaketlerinin bir
çoğu �Cibali yangınları� olarak adlandırıldı. 1884 yılında kurulan
Cibali Tütün Fabrikası, bölgeyi sosyal ve ekonomik anlamda değiştiren
önemli bir kurumdu. 1900�lerin hemen sonrasında faaliyete başlayan
kurumun  büyük fabrika binası tütün işleme ve sigara üretimi için
kullanılıyordu.

Böyle büyük bir fabrika birkaç nedenle bu semtte kurulmuştu. Tütün
gümrükleri bu bölgede toplanıyordu ve fabrikadaki işgücünü oluşturan
işçilerin bir çoğu bu çevrede yaşıyordu. 1 Mart 1925�te, cumhuriyetin
kurulmasının hemen sonrasında, 45 yıllık Fransız işletmeciliğinin
ardından fabrikanın işletmesi devlete geçti.

1900″lerde çekilmiş, fabrikadaki hayatı anlatan fotoğraflara bakarsak,
göreceğimiz manzara dikkate değer olacaktır. Burada 1500�ü kadın ve
662�si erkek olmak üzere toplam 2162 kişi çalışıyordu. TEKEL Cibali
tütün fabrikası; kendi polisi, sosyal görevlileri, hastaneleri, sosyal
tesisi, bakkalları, okulları, bir yangın birimi, sendikaları ve
lokantalarıyla aslında kendi başına küçük bir şehirdi.

Fabrikada, uzun yıllar boyunca tütün işlendi, satıldı ve depolandı.
Bugün ise bu binada bir eğitim kurumu yer alıyor. 1999-2000 yılları
arasında kadir Has Vakfı tarafından restorasyonu tamamlanan bina Kadir
Has Üniversitesi olarak bir yüksek öğretim kurumu şeklinde yeniden
doğdu. Büyük kısmı boşaltılmış olan fabrika 1995�de tamamen terk
edilmiş haldeydi. 1997�de Maliye Bakanlığı fabrika binalarını Kadir Has
Vakfı�na sattı. Dr. Mehmet Alper, binaların bir üniversite kampüsüne
dönüştürülmesi için gereken restorasyon çalışmalarından sorumlu mimar
olarak atandı. 1998 Mart�ında çalışmalar başladı. Üniversitenin
planlamalarını yapan ekiple birlikte çalışan restorasyoncular, alanı
bir üniversitenin ihtiyaçlarına yanıt verecek şekilde değerlendirmeye
çalışırken; binaların orjinal karakterini ve mimari birliğini korumaya
özen gösterdiler.

Sonuçta, KHU Kadir Has Kampüsü zarif bir cepheye, güneşli bir avluya,
havadar koridorlara ve eğitim ve araştırma için gerekli olanaklara
sahip bir bina olarak ortaya çıktı. Dört yıl süren restorasyon
çalışmalarının ardından, 30 Ocak 2002�de kampüsün resmi açılışı
gerçekleştirildi.
Bu nedenle Kadir Has Üniversitesi�nin yeni kampüsü üniversitenin
geçmişin mirası üzerine bir gelecek inşa etmek ve Türkiye ve dünyanın
daimi olarak değişip, artan ihtiyaçlarına yanıt vermek amacıyla
İstanbul�un kalbinde kültür, eğitim ve bilimsel araştırmanın buluştuğu
bir merkez oluşturabilmek amaçlarına ulaşma yolunda dev bir adımı
temsil etmektedir.

İLETİŞİM