Arabirim
Yönetimi

 

Amaçlar:

 

 

 

Linux
masaüstü arabirimlerini tanıtmak.

 

 

I. LINUX
ARABİRİMLERİ

 

Linux
yüklü (kurulu) bir bilgisayarı açtığınızda; eğer kurulum sırasında LILO
kurulmuşsa, bilgisayardaki işletim sistemlerinden birisini seçmeniz gerekecektir.
Ardından seçtiğiniz işletim sistemi yüklenir.

 

 

 

LILO:
Linux

 

 

 

Linux’un
seçilmesiyle bilgisayarınıza Linux yüklenecektir.

 

 

 

Linux’e
komut vermek için $ ya da # işareti ile başlayan bilgi istemi (prompt)
kullanılır. Bu işaretin ardından komutlar yazılır ve ENTER tuşuna basılır.

 

 

 

# ls –s

 

 

 

gibi.

 

 

 

Linux,
komut satırı arabiriminin yanı sıra, X Windows gibi grafik kullanıcı
arabirimine sahiptir.

 

 

A. KOMUT
SATIRI

 

Komut
satırı (command line, command prompt), komutları yazabileceğiniz bir satırdır.
Komutların yazılarak işletilmesini sağlar.

 

 

 

Komut
satırı kullanımı eskiden beri (DOS, UNIX, vb) işletim sistemlerinde yaygın
olarak kullanılan bir ortamdır. Günümüzde hemen her işletim sisteminde komut
satırı aracılığıyla yazabileceğiniz komut (hala) vardır.

 

 

 

Genel
olarak komut satırı formatı:

 

 

 

#
komut  parametreleri

 

 

 

Komutun
ardından komutun parametreleri yazılır. Örneğin ls bir komut s ise bir
parametredir.

 

 

 

# ls –s

 

 

 

 

 

Komut
satırında, kullanılan komutların parametreleri hakkında geniş bilgi için man
komutu kullanılır.

 

 

 

# man ls

 

 

 

Yukarıdaki
komut sayesinde, ls komutuna ait yardım bilgileri alınır.

 

 

B. KDE

 

K Desktop
Environment olarak bilinen bir masaüstü arabirim programıdır. KDE, Windows
işletim sistemlerinde yer alan, masaüstü ve grafik arabirim olarak kullanılan
programlara benzer.

 

 

 

KDE,
sayesinde programları başlatmak, sistem ayarları yapmak ve diğer yönetim
işlemlerinin çoğu grafik kullanıcı arabirimi sayesinde kolayca yapılır. KDE’nin
diğer arabirim ortamları gibi ana amacı, kullanıcıların işletim sistemini
kolayca (fare ile) kullanabilmelerini sağlamaktır. Grafik kullanıcı
arabiriminin alternatifi komut satırıdır. Komut satırında işlem yapabilmek için
komutları ve parametrelerini bilmek gerekir.

 

 

 

NOT:
Komut satırı arabirimi bu bölümde yer almaktadır.

 

 

 

KDE
pencereleri, Windows pencereleri gibi belli bir stile sahiptir.

 

 

 

NOT:
Pencere işlemleri için Windows 98 kurslarına da bakabilirsiniz.

 

 

C. GNOME

 

GNOME
(GNU Network Object Model Environment) da KDE gibi kullanıcı arabirimi için
araçlar (programlar) topluluğudur. GNOME arabiriminde bir panel ve ekranın alt
tarafından da bir görev çubuğu vardır.

 

 

 

Pencere
yönetiminde KDE kadar etkili olmayan GNOME özellikle dosya yöneticisi olarak
kullanılır. Dosya yöneticileri, bildiğiniz gibi sistemin sabit diskinde yer
alan dizin ve dosyaları görüntüler ve üzerinde çeşitli işlemlerin yapılmasını
sağlar.

 

 

D. X
WINDOWS

 

X WINDOWS
SYSTEM X olarak bilinen diğer bir grafik kullanıcı arabirimi de özellikle Windows
işletim sistemine benzer kullanıcı arabirimi sağlar.

 

 

 

 

 

 

 

X WINDOWS
ortamında pencere, dosya ve program yöneticileri vardır. Pencere yöneticileri,
komut satırı arabirimi yerine Linux işletim sistemi üzerinde pencereleri,
menüleri kullanabilme olanağı sunar.

 

 

 

Dosya
yöneticileri sistemin sabit diskinde yer alan dizin ve dosyaları yönetmek için
grafik kullanıcı arabirimi sağlar.

 

 

 

 

 

NOT: Bu
dokümanlar Faruk Çubukçu tarafından hazırlanmıştır. Burada adı geçen ticari
ünvanlar ve markalar bilgi amaçlı kullanılmışlardır ve kendi imtiyazlarına
sahiptirler. Bu dokümanlar ticari amaçlı olarak kullanılmaz. Daha fazla bilgi
için www.farukcubukcu.com adresine bakınız.

 

 

E. LİNUX
İÇİN PENCERE YÖNETİCİLERİ

 

Bu hafta
sözünü ettiğimiz grafik kullanıcı arabirimi programlarının ya da ortamlarının
yanı sıra Linux için kullanılabilecek çok sayıda pencere yöneticisi vardır. Bu
pencere yöneticileri:

 

 

 

Bazı
pencere yöneticileri:

 

 

 

    * BlackBox

    * Enlightenment

    * AfterStep

    * WindowMaker

    * IceWm